eftir Einar Leif Nielsen
Einar Leif Nielsen er höfundur skáldsagnanna Sýndarglæpir, Hvítir Múrar Borgarinnar og Silfurfossar. Smásagan hans “Sniglasúpan” hlaut
Gaddakylfuna árið 2026.
Kristján hafði aldrei komið í Hörpuna áður. Dökkgrá tónleikahöllin hafði hingað til verið tákn menningarelítunnar sem leit niður á hann og hans líka. Nú átti hann þó erindi þangað. Hafið af fólki sem streymdi inn og út úr byggingunni vakti upp kvíða í Kristjáni. Kannski hefði verið betra að sitja heima og horfa á nýjustu þáttaröðina af Ancient Aliens. Hann ýtti stóru tánni upp úr gati á hægri Converse-skónum. Það hafði verið þarna í meira en ár og átti að vera djörf tískuyfirlýsing.
„Ertu tilbúinn?“ spurði Aþena systir hans. Hún hallaði sér fram í bílstjórasætinu. „Það eru ansi margir þarna, ertu viss um að þú höndlir þetta?“
Kristján langaði heim en móðir þeirra sagði að hann hefði gott af ráðstefnunni og hún myndi aldrei taka það í mál að hann sneri heim með skottið milli lappanna. Hann opnaði því dyrnar og steig út án þess að segja orð.
„Ég ætla í ræktina á meðan,“ sagði Aþena, „en ekki hika við að hringja ef það er eitthvað.“
Kristján velti því fyrir sér hvort hún ætlaði virkilega að eyða öllum deginum í ræktinni en spurði ekki. Aþena var óþolandi fullkomin. Hann kinkaði kolli og gekk að innganginum. Hann grunaði ekki að þetta yrði í síðasta sinn sem þau sæju hvort annað.
Hann einbeitti sér að gatinu í skónum. Hann stakk í stúf við hina. Þau voru svo glöð. Voru þau að hlæja að honum? Sum voru klædd í búninga, sem var undarlegt. Hann hafði ekkert lesið um það í fréttabréfinu. Búningavalið var líka óvanalegt og passaði ekki við ráðstefnuna. Þarna voru sex Power Rangers saman í hóp, kvenlegur He-Man og eitthvert anime skrímsli sem var að mestu leyti úr tönnum. Hann vissi ekki hvaða samsæriskenningum búningarnir tengdust en gladdist yfir því hve margir deildu ástríðu hans.
Röðin að skráningarbásnum lá þvert yfir anddyrið og hreyfðist löturhægt. Kristján settist á gólfið en varð skyndilega mjög meðvitaður um sjálfan sig. Allir nema hann virtust vera hluti af hóp. Hann gæti staðið upp og fundið annan einfara en þorði því ekki og sat sem fastast. Hann færði sig hægt með röðinni. Eftir hálftíma var loks komið að honum.
Hann lagði háskólaskilríkin sín á afgreiðsluborðið. „Ég heiti Kristján Sigurðsson. Ég fékk boðskort í tölvupósti en þar stóð að nafn mitt yrði á skrá hjá ykkur.“
„Lof mér að gá.“ Konan var með austurevrópskan hreim. Kristján gjóaði augunum á nafnplötuna hennar og sá að minnsta kosti tvö tvöfalt vaff. „Elskan mín, ég sé ekki neitt. Ertu viss um að þú hafir skráð þig á netinu?“
„Ég skráði mig ekki! Eins og ég sagði, fékk ég boð frá nefndarmanni ConspiracyCon.”
„Það útskýrir málið. Þú ert á röngum stað,“ sagði konan og benti upp. Kristján fylgdi fingri hennar. Stór borði hékk fyrir ofan þau og þar stóð Midgard 2013. „ConspiracyCon er á þriðju hæð. Salurinn heitir Þríund.“
Kristjáni leið eins og hálfvita. Þetta var einhver nördahátíð. Þess vegna voru allir í búningi og nú störðu þau á hann. Sum hlógu og bentu. Sjáiði fíflið. Hver er svona heimskur að fatta ekki að hann sé í rangri röð. Hann heyrði raddirnar þó að munnarnir hreyfðust ekki. Hann byrjaði að svitna. „Fyrirgefðu,“ sagði hann. Með snöggri hreyfingu greip hann skilríkin og setti upp hettuna á peysunni. Hann sneri sér til hægri.
„Ekki þangað, væni minn,“ sagði konan.
Hann sneri sér við og án þess að taka augun af gatinu á skónum gekk hann til vinstri.
* * *
Þriðja hæð Hörpunnar var mun rólegri. Hann gekk fram hjá salernunum og inn gang. Þar voru tvennar dyr, aðrar lágu að Eldborg en hinar voru opnar. Fyrir utan var skilti sem á stóð ConspiracyCon. Fyrir innan sat maður við borð en það var engin biðröð.
„Hæ, ég heiti Kristján. Ég fékk boð í tölvupósti.“
„Vá, þú ert þú!“ Maðurinn var miðaldra, fölleitur og í hvítri stutterma skyrtu. Hann rótaði á borðinu þar til hann fann autt blað sem hann lagði fyrir framan Kristján. „Mætti ég nokkuð fá eiginhandaráritun?“
„Ekkert mál,“ svaraði Kristján og rétti úr sér. Enginn hafði áður beðið hann um þannig lagað.
„Myndbandið þitt, Dark Skies, Dark Classrooms, er byltingarkennt. Hin myndböndin eru auðvitað líka góð, en – ég meina vá. Það breytti heimsmynd minni.“
Kristján skrifaði nafnið sitt á blaðið. Undanfarið ár hafði hann eignast stóran aðdáendahóp á netinu, sérstaklega á YouTube rás sinni, OpenYourMind. Það var auðveldara en að eiga samskipti við fólk þar en í raunheimum. Móðir hans sýndi áhugamálinu stuðning en allir aðrir í fjölskyldunni hlógu að vitleysunni í honum. Sérstaklega Aþena, hún gat stundum verið svo hrokafull. Hvað með það þó hún væri með doktorsgráðu í eðlisfræði. Það gerði hana ekki að sérfræðingi í neinu. Hún var alveg jafn blind og fjöldinn.
„Það umturnaði heimsmynd minni,“ endurtók afgreiðslumaðurinn.
Kristján kinkaði kolli hægt.
„Það umturnaði heimsmynd minni.“ Afgreiðslumaðurinn greip pennann og stakk honum í lærið á sér.
„Takk,“ sagði Kristján. Hann dró seiminn. Hann langaði að spyrja hvort það væri allt í lagi en fann kvíðann læðast að sér. Þetta kom honum ekkert við, hann vildi heldur ekki valda neinum óþægindum. Heilsa annarra var oft viðkvæmt umræðuefni, þannig að hann leit undan og flautaði X-Files lagið.
„Þú hefur gert svo mikið fyrir samfélag okkar.” Afgreiðslumaðurinn lagði frá sér blóðugan pennann og setti blaðið með eiginhandarárituninni í vasann. „Geturðu beðið hérna í augnablik?“
* * *
Afgreiðslumaðurinn kom til baka með akfeitum manni í hvítum jakkafötum. Sá vaggaði í hverju skrefi eins og fílsrass.
„Kristján Sigurðsson, það er mér sönn ánægja að hitta þig,” sagði feiti maðurinn á ensku. Hann var með staf sem hann hallaði sér á og tók í höndina á Kristjáni. „Alex Connolly.“
„Vá! Í alvörunni?“ spurði Kristján.
„Þú hefur sem sagt heyrt um mig?“
„Auðvitað, hafa ekki allir gert það? Ég meina, það varst þú sem afhjúpaðir samsærið um þoturákir. Þú ert goðsögn. Ég les allt sem þú birtir á netinu.“
„Þakka þér kærlega.“ Alex hló og hóstaði um leið. „En því miður efast ég um að allir viti af mér. Aðeins örfáir upplýstir einstaklingar eins og þú. Fylgdu mér.“
Þeir röltu um ráðstefnugólfið fram hjá röð af básum sem seldu bækur, veggspjöld og DVD diska. Nokkrir voru með undarlega hluti til sýnis eins og NSA eftirlitshamra eða hulinshjálma sem vernduðu gegn hugarlestri. Á einu borði stóð krukka full af vökva og í vökvanum flaut gervihaus. Augun störðu á Kristján. Hann var viss um það. Áður en hann gat sagt nokkuð þá kynnti Alex hann fyrir skeggjuðum manni og þegar hann leit til baka var krukkan horfin.
Þeir gengu áfram og Alex sagði: „Segðu mér svo, Kristján, hvers vegna ákvaðstu að gerast stríðsmaður sannleikans?“
„Ég sá heimildarmynd um fljúgandi furðuhluti þegar ég var tólf ára og varð algerlega heillaður.“
Alex þagnaði um stund. „Tólf ára? Það er frekar ungt. Þess vegna hefurðu getað haft svona djúpstæð áhrif á samfélagið. Ungur hugur er svo frjór. Tökum bara kenningar þínar um rafsegulsvið og kvíða sem dæmi, þær eru byltingarkenndar.”
Kristján hætti að hitta geðlækninn sinn eftir að hann klippti saman myndbandið um þær kenningar. Hvernig gat einhver kona út í bæ bætt andlegt ástand hans? Hún hafði verið lygari eins og svo margir aðrir svokallaðir sérfræðingar. „Takk,“ sagði Kristján.
„Nei, þakka þér,“ sagði Alex.
Kristján brosti. Síminn hans hringdi. Hann baðst afsökunar og svaraði.
„Hæ.“ Það var Aþena. Hún var andstutt. „Ég var að klára nokkur sett og langaði að heyra í þér. Vildi bara gá hvernig gengi. Þarf ég nokkuð að sækja þig fyrr?“
„Nei, ég er góður.“ Hann kinkaði kolli til Alex og gekk til hliðar. Maðurinn talaði líklega ekki íslensku en Kristjáni fannst þægilegra að hafa næði. „Allt gengur vel, allir eru einstaklega viðkunnanlegir og ég hef meira að segja hitt nokkra aðdáendur.“
„En frábært.“
Auðvitað var hrósið innantómt. Aþena hlustaði á almennar fréttir. Hún var alger uppvakningur. Fylgdi bara fjöldanum og leitaði aldrei að svörum. „Já, þeir kunna vel að meta mig.“ Við sölubásana stóðu skeggjaðir eða sköllóttir karlmenn en engin kona var sjáanleg.
„Gott að heyra. Mundu samt hvað Neil deGrasse Tyson segir, gáfað fólk gerir sér grein fyrir því að það veit ekki neitt.“
Þetta var það heimskulegasta sem Kristján hafði heyrt. „Þú veist að hann er loddari er það ekki?“
„Hver, Tyson?“
„Já, allir sem reyna að auka fjármögnun NASA eru hluti af samsæri þeirra.“
Aþena andvarpaði. Kristján sá fyrir sér hvernig hún nuddaði sér milli augnanna. „Skiptir engu. Dagurinn snýst um þig og ég vil bara að þú njótir þín.“
Þau kvöddust.
„Við ættum að halda áfram,“ sagði Alex eftir að Kristján lagði á. „Pallborðið bíður okkar!”
„Okkar?“
„Þegar svona hæfileikaríkur drengur kemur á ConspiracyCon, verð ég að leyfa rödd hans að heyrast.“
Kristján fraus í miðju skrefi. Hann svitnaði í lófunum.
„Hafðu engar áhyggjur, drengur minn. Þú munt standa þig vel. Hér eru allir vinir.“
* * *
Inni í salnum Ferund á fjórðu hæð sátu um fimmtán manns. Að mati Kristjáns hefðu þeir alveg eins getað verið fimmtán þúsund. Hann settist við borðið á sviðinu og brosti vandræðalega. Honum hlýnaði í framan.
„Kristján.“ Alex klappaði honum á bakið og benti á manninn sem sat við hlið hans. „Þetta er Peter Johnson. Ég treysti því að þú þekkir til hans.“
„Já, auðvitað,“ sagði Kristján. „Það er heiður að kynnast þér.”
Peter var horaður sláni og rauður í framan líkt og hann væri sólbrunninn. Hann var með þykk gleraugu sem voru of stór fyrir smágert andlitið. „Nei, minn er heiðurinn,“ sagði hann nefmæltur.
Kristján gat ekki trúað því að maðurinn sem uppljóstraði um nýja heimsreglu geimvera á Suðurskautinu hefði séð myndböndin hans. „Mætti ég nokkuð taka sjálfu með þér?“
„Einungis ef þú lofar að senda mér eintak.“
„Sjálfsagt,“ sagði Kristján og tók mynd. Hann leit á myndina til að ganga úr skugga um að hún væri í fókus. Á henni virtist olíukenndur vökvi leka úr hægra auga Peters. Kristján horfði á sætisfélaga sinn en sá ekkert. Hann skoðaði myndina betur en líklega var lýsingin eitthvað að stríða honum, enda ólíklegt að Peter væri veikur á hátíðinni. Kristján bað Peter um tölvupóstfang og sendi honum afrit. Í tölvupóstinn skrifaði hann: Til uppáhalds geimverunnar minnar. Vonandi drægi það athygli frá illa tekinni myndinni. Því næst skrifaði hann Aþenu: Búinn að hitta fullt af áhugaverðu fólki. Hér eru engir loddarar eins og þessi Tyson. Þú hefðir átt að koma með.
Hún svaraði innan nokkurra sekúndna. Ég elska þig og þú ert bróðir minn en ég gæti flogið þér til tunglsins, stungið andliti þínu ofan í skófar Armstrongs og þú myndir samt segja að tungllendingin væri lygi.
Kristján lagði frá sér símann. Aþena þóttist alltaf vera svo gáfuð. Hún röflaði um rannsóknir og falsfréttir. Kristján þráði að sýna henni sannleikann og einn daginn tækist honum það.
„Jæja, ég sé að allir eru mættir svo það er best að við byrjum.“ Alex kynnti alla á pallborðinu. Kristján trúði ekki hverjir voru þarna ásamt honum og Peter: Eric Shiver, sem hafði sýnt fram á að helstu ráðamenn heimsins væru risaeðlur, og George Handelman, sem hafði sannað að nasistar hefðu lent á Mars árið 1944.
Kristján var bergnuminn og kom varla upp orði þegar spurningarnar beindust að honum. Hann jafnaði sig þó fljótt þegar umræðuefnið leiddist að kenningum um víddarferðalanga í Klettafjöllum en um það hafði hann margt að segja. Hið undarlega var að hinir nefndarmennirnir hlustuðu á hugmyndir hans. Áhorfendurnir voru líka áhugasamir og margir réttu upp hönd í lokin. Í fyrsta skipti á ævinni vildi einhver heyra það sem hann hafði að segja.
* * *
Að pallborðinu loknu stóð Alex upp. „Þetta var frábært.”
„Er það?“ spurði Kristján.
„Svo sannarlega, þú stóðst þig eins og hetja.“
„Þú skaraðir fram úr okkur hinum,“ sagði Peter. „Eric var meira að segja dálítið svekktur.“
„Þá ætti Eric að hafa staðreyndir sínar á hreinu.” Alex dró djúpt andann. „Allir vita að fyrsta lögmál varmafræðinnar afsannar tengingu mánans við sjávarföllin.“
Kristján brosti. Hann var stoltur af sér. Myndi Aþena fagna þessu með honum? Eða myndi hún segja eitthvað heimskulegt eins og „lögmál varmafræðinnar hafa ekkert með sjávarföllin að gera.“ Kristján ætlaði að skrifa bók um kenningar sínar og þegar hún trónaði á toppi metsölulistans yrði Aþena loksins að éta orð sín.
„Kemurðu í hádegisverðinn?“ spurði Peter.
„Ha?“ Kristján hafði verið djúpt hugsi og varla heyrt spurninguna.
Alex klappaði Kristjáni á bakið. „Auðvitað gerir hann það. Þetta er afskaplega óformlegt. Bara við nefndarmenn og skipuleggjendurnir. Þú átt eftir að vekja mikla lukku.“
Kristján greip bakpokann sinn en missti hann jafnóðum aftur undir borðið á sviðinu. Hann fór niður á fjórar fætur til að ná í bakpokann. „Í alvöru?“ sagði hann. Honum leið eins og hálfvita. Mennirnir biðu á meðan hann teygði sig undir borðið.
„Auðvitað,“ sagði Alex. „Þú verður mikilvægasti gesturinn í herbergi fullu af helstu hugmyndasmiðum samtímans!“
„Ekki hlusta á bullið í honum,“ sagði Peter. „Þetta er ósköp venjulegur hádegisverður. En það er búið að leigja fundarherbergi á sjöundu hæð og útsýnið er himneskt.“
* * *
Þeir tóku lyftuna upp á sjöttu hæð og Peter hafði rétt fyrir sér. Útsýnið var stórkostlegt. Salurinn Björtuloft var með bar, svölum, leðursófum og stiga upp á aðra hæð. Hvergi var starfsfólk sjáanlegt. Mögulega hafði Alex beðið um næði. Þeir gengu upp stigann en þar var stórt hvítt fundarborð. Þarna mætti líklega menningarelíta Reykjavíkur og gerði lítið úr pöpulnum. Nú var þó allt annað uppi á teningnum, því stríðsmenn sannleikans voru mættir til leiks í þessari spillingarhöll. Elítan myndi ábyggilega froðufella ef hún vissi af því.
Eric og George sátu þegar við borðið ásamt öðrum frægum samsæriskenningasmiðum. Kristján trúði ekki hvað hann hafði verið heppinn. Þvílíkur sæludagur. Hann hugsaði um að afsaka sig, hringja í Aþenu og segja henni frá öllu saman. Hún myndi samt gera lítið úr gleði hans. Kalla mennina við borðið rugludalla og nýaldarfrík.
Alex settist við enda borðsins. „Kristján, vinsamlegast fáðu þér sæti.“
Hann gerði eins og um var beðið. Á miðju borðinu var kringlótt fiskabúr. Í því var undarlegt dýr sem minnti á kolkrabba. Það var samt of stórt fyrir búrið og þrýsti á glerið. „Hvað er þetta?“
„Ég skal segja þér það eftir augnablik.“ Alex stóð upp og kastaði mæðinni í nokkrar sekúndur áður en hann hélt áfram. „Ég geri ráð fyrir að þið hafið allir fylgst með frammistöðu Kristjáns á pallborðinu áðan?”
Matargestirnir kinkuðu kolli.
„Vill einhver breyta atkvæði sínu eða er mér frjálst að halda áfram?“
Enginn sagði neitt. Kristján skildi ekkert hvað maðurinn var að tala um. Hann þorði samt ekki að spyrja. Auk þess myndi það trufla fundinn. Allt var svo formlegt og hann var bara glaður að fá að vera með.
„Kristján,“ sagði Alex, „ég lofaði að segja þér sannleikann og hér kemur hann. Í fiskabúrinu er nýr Kristján sem mun koma í staðinn fyrir þig.“
„Ha?” spurði Kristján og hló. Þetta hlaut að vera brandari. Hann horfði í kringum sig en engum öðrum fannst þetta fyndið. Dýrið í fiskabúrinu hreyfði sig. Hann fékk hroll og reyndi að standa upp en gat það ekki. Það var eins og kraftsvið héldi honum föstum.
„Já, þú hefur dásamlegar hugmyndir en ert alveg hræðilegur sögumaður, sem er akkúrat vandamálið,“ sagði Alex. „Okkur vantar góða sögumenn. Gzíorgíz, eða nýi Kristján,“ Alex benti á fiskabúrið, „er menntað leikskáld frá plánetunni Draconis.“
„Plánetunni Draconis?” Kristján barðist um en gat hvorki hreyft legg né lið. „Nýi Kristján?“ Þeir voru að stríða honum. Þetta var bara grín. En hvað var í fiskabúrinu? Það var augljóslega lifandi, hreyfði sig reglulega og þráði að komast út.
„Sko, þannig er mál með vexti að það er sannleikskorn í kenningum Erics um risaeðlur sem tekið hafa yfir ríkisstjórnir heimsins. Að vísu eru það geimverur en ekki fornar eðlur og við höfum ekkert skipt okkur af stjórnmálum. Við erum frá nokkrum ólíkum plánetum og markmið okkar hefur ekkert með heimsyfirráð að gera. Upphaflega var þetta bara brandari. Við ákváðum að búa til sögur, samsæri og dreifa þeim um samfélög ykkar. Eftir því sem tíminn leið þá urðu sögurnar ýktari en hið undarlega var að fleiri trúðu vitleysunni. Brandarinn varð fyndnari með hverju ári. Svo kom internetið.“ Hann kyssti fingurgómana. „Ég meina vitleysan sem þið Jarðarbúar gleypið við er hreint út sagt ótrúleg. Nú ætlum við að færa út kvíarnar og þar koma þú og Gzíorgíz til sögunnar.” Þrír þykkir fálmarar teygðu sig upp úr fiskabúrinu. „YouTube rásin þín er frábær vettvangur til að prófa nýja hluti. Við getum sagt hvað sem er og ef einhver heldur fram hinu gagnstæða getum við bara eytt ummælum þeirra. “ Alex hló en hláturinn breyttist í hósta. Beittar tennur komu út úr fálmurunum sem grófu sig í borðplötuna. Dýrið dró restina af líkamanum upp úr skálinni. Það small í borðið eins og dauð marglytta. „Það gleður mig því að kynna þig fyrir staðgengli þínum. Hann mun éta heilann á þér, melta minningarnar og eftir það mun hann fjölga áskrifendunum þínum. Finnst þér það ekki spennandi?“
Kristján ofandaði. Þetta hlaut að vera ímyndun. Hann var að dreyma. Kom nokkuð annað til greina? Auðvitað, enginn hefði viljað hann í pallborð. Hann þurfti bara að einbeita sér og þá myndi hann vakna.
Dýrið færðist nær og nær. Það skildi eftir sig slóð af grænu slími á hvítu borðinu. Það var með fjölda augna og minnti á einhvers konar bjagaða blöndu af könguló og kolkrabba. Útlimirnir voru þó fleiri en átta. Sumir voru mjúkir en voru með fjóra kúluliði. Gzíorgíz snerti hettupeysu Kristjáns. Hann herptist allur. Það var eins og risastór ánamaðkur fikraði sig upp handlegginn. Hann öskraði. Allir samsæriskenningasmiðirnir fylgdust áhugasamir með. Alex tók síma úr jakkavasanum. „Brostu fyrir myndavélina.“
Dýrið greip um axlirnar. Tennurnar í fálmurunum grófu sig inn í axlarvöðvann. Blóð lak niður líkamann. Hann hlaut að geta komið sér í burtu. Dýrið dró sig upp eftir búknum. Fálmari vafði sig utan um hálsinn. Útlimirnir með kúluliðunum höfðu staka kló á endanum. Þær stungust ofan í borðplötuna. Það brakaði í viðnum er ófreskjan lyfti sér upp. Augun voru óteljandi. Þau störðu forvitin á Kristján. Slímugur fálmari rann eftir kinninni. Lyktin var eins og úldinn fiskur. Eitthvað stakk sér inn í hægri nösina. Hún gaf eftir. Dýrið kafaði dýpra inn í nefholið. Eitthvað brotnaði inni í höfðinu. Augun fylltust af tárum. Þrýstingurinn inn í höfðinu var óbærilegur. Tveir aðrir fálmarar þröngvuðu sér í gegnum augnatóftirnar. Eina sem komst að var sársauki. Augun sprungu eins og vatnsblöðrur. Allt varð svart. Eitthvað heitt lak niður andlitið. Kristján öskraði í hinsta sinn.
* * *
Aþena renndi bílnum upp að Hörpu. Kristján stóð til hliðar við innganginn og spjallaði við dökkhærða stúlku. Hann var svo ólíkur sjálfum sér. Beinn í baki, með sjarmerandi bros og ofan á allt annað þá hló hann. Ekki nóg með það, stúlkan gerði það líka. Eitthvað var öðruvísi. Breytingin var samt jákvæð. Hún hafði ekki séð bróður sinn svona glaðan í áraraðir. Hún flautaði. Hann kvaddi stúlkuna, gekk hægt að bílnum og settist í farþegasætið.
„Hæ, hver var þetta?“
„Bara stúlka sem vinnur í móttökunni. Hún bauðst til að bíða með mér.“ Hann spennti beltið.
„Hvað er að sjá þig, þú ert eins og nýr maður! Var svona gaman?“
„Já, það var alveg frábært.“ Hortaumur lak úr hægri nösinni en sogaðist jafnóðum upp aftur. Hann hlykkjaðist til, líkt og slanga. Auðvitað gat það ekki verið. Aþena var greinilega þreytt eftir ræktina.
Hún greip servíettu milli sætana. „Hérna, þú þarft að snýta þér.“
„Nei, það getur ekki verið.“ Kristján lagði pappírinn létt upp að nefinu og sýndi systur sinni. „Sko, ekki neitt! Ertu nokkuð orðin ímyndunarveik?“